Project

Voedseleducatie Platform

Het Voedseleducatie Platform is een PPS waarin WUR met bedrijfsleven, overheid, onderwijs en maatschappelijke organisaties samenwerkt aan objectieve educatie over voeding aan kinderen. Eten, proeven, voelen, ruiken en kijken staat centraal binnen het programma. Kinderen leren waar hun eten vandaan komt en ze ervaren dat gezond, lekker en duurzaam eten samengaan.

Het Voedseleducatie Platform is een PPS waarin WUR met bedrijfsleven, overheid, onderwijs en maatschappelijke organisaties samenwerkt aan objectieve educatie over voeding aan kinderen. Eten, proeven, voelen, ruiken en kijken staat centraal binnen het programma. Kinderen leren waar hun eten vandaan komt en ze ervaren dat gezond, lekker en duurzaam eten samengaan.

Doel Voedseleducatie Platform

Het doel van het platform is om alle kinderen in Nederland voedselvaardig te maken. We willen ze helpen gezonde en duurzame voedselkeuzes te laten maken. Dit doen we door objectieve en kwalitatieve educatie te ontwikkelen en aan te bieden aan het primair onderwijs.

In de afgelopen vier jaar hebben we de volgende resultaten behaald met het platform:

  • Er is een digitaal platform ontwikkeld (Chef!) waarin scholen, intermediairs en gastdocenten hun eigen voedseleducatieprogramma kunnen samenstellen.

In dit platform zijn alle lessen van Smaaklessen en EU-Schoolfruit opgenomen. Met de lessen maken kinderen spelenderwijs kennis met smaakontwikkeling, consumentenvaardigheden, gezond en duurzaam eten en koken. Het platform is te vinden via: www.voedseleducatie.nl.

  • Er zijn innovaties doorgevoerd in de Smaaklessen en Smaakmissies.

Een leerkrachtenpanel ondersteunt en geeft input bij het ontwikkelen van de materialen, net zoals de E-learning die ontwikkeld is in Chef!. Via deze E-learning leren leerkrachten, maar ook intermediairs en gastdocenten over Voedseleducatie op PO scholen. Thema’s zijn: Het aanbod in Chef!, Ervaringsgericht leren, De Schijf van Vijf, praktische en didactische tips. Daarnaast zijn leerkrachten en intermediairs ook face-to-face en online getraind in de afgelopen vier jaar in het geven van Smaaklessen.

  • Er is een procesevaluatie uitgevoerd waarbij de resultaten zijn doorgevoerd in de Smaaklessen en Smaakmissies. En zijn er nieuwe Smaakmissies ontwikkeld.

Leerkrachten gaven aan dat het niet altijd haalbaar is om de gehele Smaakmissie te geven. Dit is vergemakkelijkt door de Smaakmissies modulair aan te bieden via het lesportaal Chef!, zodat ze zelf delen kunnen weghalen of toevoegen en het aanbieden van een overzicht hoe de lessen samenhangen met reguliere lesmethodes.

Daarnaast zijn samen met andere partners nog drie nieuwe Smaakmissies ontwikkeld en een Smaakmissie vernieuwd:

  • De Smaakmisse Aardappelen, rijst en pasta is vernieuwd.
  • Een nieuwe Smaakmissie is ontwikkeld: de Smaakmissie Zuivel voor groep 5&6.
  • Een nieuwe Smaakmissie is ontwikkeld: de Smaakmissie Avontuurlijke Eiwitten. Deze gaat in op de eiwittransitie.
  • Een nieuwe Smaakmissie is ontwikkeld: de Smaakmissie Voedselverspilling.
  • Er zijn nieuw hoogwaardige excursiemogelijkheden toegevoegd aan de Smaaklessen en er is een kader opgesteld voor het aanbod van en toetsing van de excursiemogelijkheden via een toolkit.

In de Smaakmissies hebben we nieuwe excursiemogelijkheden toegevoegd zodat voor alle Smaakmissies er voldoende mogelijkheden zijn voor de scholen om op excursie te gaan. Er zijn kaders opgesteld voor het aanbod van en toetsing van de excursiemogelijkheden via een toolkit. Deze is gezamenlijk met de E-learning beschikbaar voor excursieaanbieders.

Daarnaast is een nieuw vorm van excursiemogelijkheden aan Smaaklessen toegevoegd: op excursie via VR. In de Smaakmissie Avontuurlijke Eiwitten kunnen de leerlingen het productieproces van een linzenburger bekijken in een fabriek.

  • Er is systematisch gecommuniceerd over het aanbod van het Voedseleducatie Platform naar de doelgroep (leerkrachten, intermediairs en gastdocenten).

Er zijn tussen 2017 en 2020 verschillende communicatie acties uitgevoerd: Moestuinzaden-actie, gratis gastlessen, lesmappen-actie, gratis workshops, Olieset-actie, Donaldduck-actie, VR-brilactie, NOT-beurs en Kok in de Klas. Via www.smaaklessen.nl, via Chef! (www.voedseleducatie.nl), via de nieuwsbrief van Smaaklessen naar leerkrachten en de nieuwsbrief van Smaaklessen naar intermediairs en gastdocenten wordt communicatie over het lesaanbod via www.smaaklessen.nl en de Smaaklessen nieuwsbrieven (6-8x per jaar).

  • Er is een verbinding gemaakt met programma’s die ouderparticipatie en gezond voedingsbeleid op school verhogen.

Via Smaaklessen en EU-Schoolfruit is meer gefocust op voedingsbeleid op scholen: hoe kunnen we scholen stimuleren om een voedingsbeleid op hun school op te zetten. Daarvoor is de website www.wijkiezengroenteenfruit.nu ontwikkeld. Ook kunnen scholen in Chef! bijhouden welke voedseleducatie-lessen en activiteiten ze als school hebben uitgevoerd, zodat ze dit als school kunnen gebruiken om het vignet voeding aan te vragen bij de Gezonde School.

Daarnaast is een verbinding gemaakt met de projecten ‘Groente en fruit vanzelfsprekend’ en ‘Gezonde schoollunch’ om meer de aandacht te leggen op ouderparticipatie en een gezond voedingsbeleid. In de Smaaklessen is aandacht gecreëerd aan ouderparticipatie door ouders uit te nodigen tijdens lessen en huiswerk-opdrachten in de lessen te verwerken.

  • De samenwerking tussen overheid, bedrijfsleven en de wetenschap in het VEP is verduurzaamd en uitgebreid.

Tussen 2017 is het VEP  gecoördineerd en aangestuurd en is de samenwerking tussen overheid, bedrijfsleven en wetenschap versterkt. Het VEP in de periode 2013-2016 is geëvalueerd en de geleerde lessen zijn meegenomen in de periode 2017-2020. Daarnaast is er vanuit het VEP gezorgd voor de continuering van het VEP na 2020. Voor 2021-2024 heeft het VEP zich via een nieuwe PPS kunnen voorzetten.

Publicaties:

  1. Haveman-Nies, A., Fries, M. C. E., van Wijhe, W., & Snel, J. H. (2017). No change no progress: why school-based nutrition education programmes should continue to evolve. Education and Health, 35(4), 90-92.
  2. Battjes-Fries, M.C, Haveman-Nies, A., Zeinstra, G.G., van Dongen, E.J., Meester, H.J., van den Top-Pullen, R., van ’t Veer, P. & de Graaf, K. (2017). Effectiveness of Taste Lessons with and without additional experiential learning activities on children’s willingness to taste vegetables. Appetite, 109 pp. 201-208.
  3. Verdonschot, A., De Vet, E., Van Rossum, J., Mesch, A., Collins, C. E., Bucher, T., & Haveman-Nies, A. (2020). Education or provision? A comparison of two school-based fruit and vegetable nutrition education programs in the netherlands. Nutrients, 12(11), [3280].
  4. Verdonschot, A., de Vet, E., van Seeters, N., Warmer, J., Collins, C. E., Bucher, T., & Haveman-Nies, A. (2021). Caregivers’ role in the effectiveness of two Dutch school-based nutrition education programmes for children aged 7–12 years old. Nutrients, 13(1), 1-15. [140].